29/11/16

Δυνατό καταιγιδο-τριήμερο!

*Προστέθηκαν κάποια στοιχεία ακόμη και έγινε μια μικρή διόρθωση - 03.12.2016



=========================================================

Κάτι από τα όχι και τόσο παλιά χρόνια, θύμησε ο καιρός τις τελευταίες 3 μέρες (και) στην Αττική. Έχουμε τέλος Φθινοπώρου, είναι τέλη Νοεμβρίου, μεθαύριο μπαίνει Δεκέμβρης, οπότε μία απολαυστική βροχο-κακοκαιρία με συνεχείς καταιγίδες, ακολουθούμενη από κρύο και χιόνια ως τα πεδινά της κεντρικής και βόρειας χώρας και τα ημι-ορεινά της νότιας (και τα ΒΠ της Αττικής από ότι φαίνεται), είναι κάτι απολύτως φυσιολογικό. Άλλο αν η κλιματική νέα τάξη πραγμάτων μας έχει κάνει να τα ξεχάσουμε αυτά.

Ο υετός που σημειώθηκε είναι αρκετός αλλά μέσα στα φυσιολογικά πλαίσια για Νοέμβριο μήνα, καθώς τέτοιες ακρότητες και εξάρσεις εμφανίζονται συχνά αυτή τη περίοδο και λόγω του μεταβατικού σταδίου από το καλοκαίρι με τις θερμές και υγρές αέριες μάζες του, προς τον χειμώνα με τις ψυχρές και γενικά ξηρότερες. Στη Κυψέλη σημειώθηκαν 105 mm στην σφοδρή και διαρκώς ανατροφοδοτούμενη καταιγίδα που έπληξε όλο το λεκανοπέδιο τα ξημερώματα της 27/11 για πολλές ώρες. Κυρίως επηρεάστηκαν τα γνωστά σε αυτές τις περιπτώσεις, κεντρικά και ανατολικά τμήματα της πόλης με την αθροιστική βροχόπτωση για εκείνη τη μέρα να φτάνει στον Ζωγράφο σχεδόν τα 130 mm, τους Αμπελοκήπους τα 126 mm, στη Κυψέλη τα 114 mm και στον Βύρωνα τα 112 mm. Ενδεχομένως να υπήρξαν και άλλοι κεντρικοί σταθμοί που πέρασαν τα 100 mm (π.χ. τα Πατήσια) ωστόσο σταμάτησαν να μεταδίδουν την ώρα της σφοδρής καταιγίδας (*Τελικώς τα Πατήσια κατέγραψαν 92,4 mm αν δεν χάθηκαν δεδομένα). Εδώ φαίνεται ο χάρτης από τους σταθμούς του δικτύου του Meteoclub, του ΕΑΑ και ιδιωτών με την αθροιστική βροχόπτωση για τις 27/11. Με κόκκινο σημειώνεται η περιοχή που επλήγη περισσότερο στο κεντρικό λεκανοπέδιο. To storm total για το τριήμερο για τη Κυψέλη ήταν 145 mm.


Φυσικά και πάλι οι ραγδαιότητες ήταν μεγάλες παντού. Π.χ.

Πατήσια πάνω από 250 mm/h τη στιγμή που σταμάτησε να μεταδίδει...


Περιστέρι 235 mm/h


Περισσός πάνω από 226 mm/h τη στιγμή που επίσης σταμάτησε να μεταδίδει...


Γκάζι/Κεραμεικός 210 mm/h


Η διαρκής ανατροφοδότηση των καταιγίδων οδήγησε σε πλημμύρες τοπικά.

Πολυ-πύρηνες καταιγίδες συνέχισαν να σημειώνονται και το μεσημέρι της Κυριακής αλλά και τα ξημερώματα της Δευτέρας όπως και το μεσημέρι αλλά και το βράδυ της Δευτέρας. Η διαρκής τροφοδοσία των χαμηλότερων στρωμάτων με θερμές και υγρές αέριες μάζες από τον Σαρωνικό και η σύγκλιση επιφανειακού ΝΝΔ με ΝΑ ήταν η κύρια γενεσιουργός αιτία και το Σάββατο και τη Κυριακή. Τη Δευτέρα το μεσημέρι υπήρξε και τραφ, ενώ το βράδυ υπήρξε πέρασμα του κέντρου του χαμηλού από κοντά με προμετωπικές καταιγίδες να συνοδεύουν το ψυχρό που ακολούθησε.

Φωτογραφία από τις πρώτες καταιγίδες του Σαββάτου (το βράδυ), θέα προς Ν Υμηττό, Ελληνικό από Πειραιά


Η ακόλουθη από τον Akis Meteo (https://www.facebook.com/photoALgraphy)


Στις καταιγίδες που ακολούθησαν τα ξημερώματα της Κυριακής και πριν την υετική εισβολή, το χαρακτηριστικό ήταν οι επικίνδυνοι κεραυνοί εντός του αστικού ιστού. Σημειώθηκαν ζημιές σε υποσταθμούς, αλεξικέραυνα ενώ κεραυνοί έπεφταν ακόμη και στους δρόμους. Εδώ μία χαρακτηριστική φωτογραφία από κοντινό κεραυνό στο Θησείο, κοιτώντας προς Πειραιώς!


Η ακόλουθη είναι μία σύνθετη φωτογραφία από εκείνη τη νύχτα, από τον Γιάννη Μάνεση (μέσω του Severe Weather Greece).


Εδώ ένα χαρακτηριστικό βίντεο με κάποια κοντινά κεραυνίδια από τη Κυψέλη εκείνο το βράδυ.



Το ξημέρωμα της 27/11, μετά τη καταιγίδα με τα τέρατα να έχουν φύγει πίσω από τον Υμηττό και το Λυκαβηττό...


Κάποιο είδος atmospherical gravity wave που ίσως να σχετίζεται με τα ισχυρά ανοδικά των πολύωρων καταιγίδων που έπληξαν την Αττική;


Λίγο πριν τη καταιγίδα της Δευτέρας το βράδυ, κοιτώντας προς Σαρωνικό


Κεραυνοί προς τα βόρεια, αργότερα (με δυσκολία καθώς έβρεχε αρκετά)


Υπέροχη φωτογραφία το βράδυ της Δευτέρας στο Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών από τον Αλέξανδρο Φιλιππόπουλο


15/11/16

Ανώτεροι αντικατοπτρισμοί & Fata Morgana...


Ανώτερος αντικατοπτρισμός, από πλοίο που βρίσκεται «κάτω» από τον ορίζοντα, στο Σούνιο.

==============================================

Κατεβήκαμε προς το Σούνιο για άλλο λόγο (Υπερ-Πανσέληνος) και τελικά άλλο είδαμε (και δεν μας χάλασε καθόλου). Fata Morgana λοιπόν... θα έχετε ακούσει τον όρο, αλλά για να δούμε για ποιο ατμοσφαιρικό οπτικό φαινόμενο χρησιμοποιείται.

Ένας διαφορετικός όρος που θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε αντί του Fata Morgana, είναι, ίσως, ο "πολλαπλός ανώτερος αντικατοπτρισμός". Ο πολύς κόσμος χρησιμοποιεί τον όρο Fata Morgana για ακανόνιστες φιγούρες που κάποιες φορές, εάν οι συνθήκες είναι κατάλληλες, κάνουν την εμφάνιση τους μακριά στον θαλάσσιο ορίζοντα (για τον αντίστοιχο θρύλο που συνοδεύει αυτόν τον όρο, μπορείτε να διαβάσετε και εδώ) και συνήθως εμφανίζουν και παραμορφώσεις καθώς περνά η ώρα.

Η Fata Morgana ανήκει στους ανώτερους αντικατοπτρισμούς, δηλαδή στους αντικατοπτρισμούς εκείνους που δημιουργούνται όταν συντρέχουν ιδιαίτερες ατμοσφαιρικές συνθήκες, όπου το είδωλο είναι πάνω από το πραγματικό αντικείμενο. Ωστόσο, στη συγκεκριμένη περίπτωση, επειδή πρόκειται για, παραπάνω από ένα, είδωλα, και παραμορφωμένα, του έχει δοθεί αυτό το ιδιαίτερο όνομα.

Πολλοί από εσάς, ίσως είστε εξοικειωμένοι με τους κατώτερους αντικατοπτρισμούς (ναι, σωστά μαντέψατε, είναι εκείνοι όπου το είδωλο σχηματίζεται κάτω από το πραγματικό αντικείμενο) και συγκεκριμένα με αυτούς που μοιάζουν σαν "νερό" στη καυτή άσφαλτο, σε μια ζεστή καλοκαιρινή μέρα.

Πως δημιουργείται όμως ένας ανώτερος αντικατοπτρισμός (χωρίς να μπούμε σε πολλές λεπτομέρειες); Για να βοηθηθούμε λίγο, είναι καλό να έχουμε μια εικόνα στο μυαλό μας. Ας πούμε ένα καράβι στη θάλασσα το οποίο παρατηρούμε ενώ καθόμαστε στη παραλία. Αν το καράβι ταξιδεύει μακριά μας και κάποια στιγμή περάσει τον ορίζοντα, τότε παύουμε να το βλέπουμε. Αυτό διότι κάθε φωτεινή ακτίνα που ξεκινά από το καράβι, ταξιδεύει ευθεία (ή σχεδόν ευθεία) με αποτέλεσμα να περνάει πάνω από εμας και τα μάτια μας (αφού είναι κάτω από τον ορίζοντα). Εν ολίγοις αυτό σημαίνει ότι "δεν έχουμε οπτική επαφή" πλέον με το καράβι.

Υπάρχει περίπτωση να το δούμε όμως αν αυτό είναι κάτω από τον ορίζοντα; Ναι. Και για να γίνει αυτό, θα πρέπει, με κάποιο τρόπο, οι φωτεινές ακτίνες που εκκινούν από το καράβι να ΜΗΝ ταξιδέψουν ευθεία, αλλά να στρίψουν, ακολουθώντας τη καμπυλότητα της Γης, ώστε να φτάσουν στα μάτια μας.

Και πως θα γίνει αυτό το "μαγικό"; Εδώ μπαίνει ο ρόλος των "ιδιαίτερων ατμοσφαιρικών συνθηκών" που αναφέραμε πριν. Αυτές οι ιδιαίτερες συνθήκες λέγονται "θερμοκρασιακή αναστροφή", δηλαδή, τα χαμηλότερα τροποσφαιρικά στρώματα να είναι ψυχρότερα των ανώτερων (εν ολίγοις να μην πέφτει η θερμοκρασία καθ'ύψος, όπως συνήθως συμβαίνει, αλλά το αντίθετο, από ένα σημείο και πάνω και για κάποια μέτρα! Δηλαδή να υπάρχει ένα θερμό στρώμα από πάνω μας, ενώ εμείς είμαστε εντός του ψυχρότερου στρώματος).

Και πως βοηθάει αυτό; Ο θερμός αέρας είναι αραιότερος και όταν μια φωτεινή ακτίνα εισέρχεται από ένα ψυχρότερο (και πυκνότερο) στρώμα προς ένα θερμότερο (και αραιότερο), τότε "στρίβει". Και στρίβει τόσο, ώστε από ένα σημείο και μετά να γίνεται "ολική ανάκλαση". Δηλαδή είναι σαν να υπάρχει ένας "καθρέπτης" στον ουρανό που μας δείχνει τι βρίσκεται κάτω από τον ορίζοντα (το καράβι). Βλέπε το ακόλουθο σχήμα στο οποίο έχουν δραματοποιηθεί οι καμπύλες και τα μεγέθη, ώστε να γίνει προφανής ο γενικός μηχανισμός δημιουργίας του ανώτερου αντικατοπτρισμού.


Τώρα, η Fata Morgana, απλώς συμβαίνει, όταν το στρώμα που παίζει το ρόλο του "καθρέπτη" και βρίσκεται ανάμεσα σε εμάς και το θερμό στρώμα ψηλότερα, είναι πιο περίπλοκο όσο αφορά τη θερμοκρασία και την υγρασία του, με αποτέλεσμα να υπάρχουν περισσότερα από ένα, σημεία "ολικής ανάκλασης" (δηλαδή περισσότεροι από ένας "καθρέπτες") και άρα περισσότερα από ένα είδωλα (ανώτεροι αντικατοπτρισμοί).


Συνέτρεχαν οι "ιδιαίτερες ατμοσφαιρικές συνθήκες", δηλαδή η θερμοκρασιακή αναστροφή (τουλάχιστον) για να παρατηρηθεί αυτό το φαινόμενο στην Αττική; Ναι. Δείτε το τεφίγραμμα για τις 5 το απόγευμα χθες, για το Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών (κοντά στο Σούνιο). Παρατηρήστε τη κόκκινη γραμμή που αντιπροσωπεύει τη θερμοκρασία και δείτε πως όσο αυξάνει το ύψος αυτή πέφτει αλλά στη στάθμη των 800 hPa, αρχιζει και πάλι να ανεβαίνει, δηλαδή "αναστρέφεται" η πτωτική πορεία της για κάποια μέτρα. Σε εκείνη τη στάθμη εκκινεί το τοπικά θερμότερο (και αραιότερο) στρώμα αέρα.


Εδώ κάποιες εικόνες του φαινομένου χθες στο Σούνιο.

Παρατηρήστε αριστερά το παραμορφωμένο είδωλο και δείτε και ένα ακόμη πολύ πιο ασθενές, ακόμη πιο αριστερά.


Ανώτεροι αντικατοπτρισμοί πολλών διαφορετικών πλοίων. Προσέξτε κυρίως τα παραμορφωμένα είδωλα στα δεξιά και πως αυτά αλλάζουν ελαφρώς σχήμα.



Εδώ είναι μια μεγέθυνση όπου φαίνεται μια ξεκάθαρη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στον ορίζοντα και το "ανώτερο" είδωλο. Δηλαδή, επί της ουσίας, αυτό που βλέπουμε "αιωρείται" σαν "φάντασμα" (οι θρύλοι είχαν κάποια βάση ως προς αυτό).


Φυσικά αυτό δεν είναι τόσο εντυπωσιακό όσο άλλα αντίστοιχα συμβάντα, εικόνες των οποίων μπορεί να βρει κάποιος ψάχνοντας στο google. Το πόσο εντυπωσιακό και ξεκάθαρο θα είναι το φαινόμενο, εξαρτάται από το πάχος του "οπτικά αγώγιμου" στρώματος, που είναι συνάρτηση των μετεωρολογικών συνθηκών που εξηγήσαμε παραπάνω.

10/11/16

Σύντομη αλλά σαρωτική!

Διανύουμε τη περίοδο εκείνη του χρόνου όπου κατά κανόνα, σημειώνονται οι σφοδρότερες καταιγίδες του έτους. Η σημερινή ήταν ιδιαίτερα σφοδρή αλλά και αρκετά σύντομη. Δεν θα πω πολλά και θα περάσω κατευθείαν στα στοιχεία και τις εικόνες από τη καταιγίδα που, μέχρι στιγμής, έχει 2 επιβεβαιωμένους σίφωνες και ένα funnel στην Αττική.

Πρώτα από όλα θα ξεκινήσω με 2 εντυπωσιακές εικόνες της εισβολής της περιστρεφόμενης καταιγίδας (πιθανότατα supercell και αν ναι, τότε πρόκειται για classic ή LP, με προσωπική εκτίμηση ότι πρόκειται για LP λόγω του λιγοστού υετού) από τον φίλο Δημήτρη Σαγιάκο με τον οποίο πήγαμε στο Λυκαβηττό για να αναμείνουμε αυτό το πέρασμα:


Ο συγκεκριμένος νεφικός σχηματισμός είχε περιστροφή ξεκάθαρη και ορατή με γυμνό μάτι. Φαίνονται και οι χαρακτηριστικές γραμμώσεις (striations)



Πανόραμα του τέρατος


Μεγάλες ραγδαιότητες και πάλι, υπερέβησαν τα 200 mm/h (π.χ. σταθμός Αμπελοκήπων, Αθήνα)


Το ψυχρό μέτωπο που πέρασε πάνω από την Αθήνα στις 2-3 το μεσημέρι.


Παρατηρήθηκε ισχυρό ανοδικό ρεύμα σχεδόν δίπλα. Ήταν ευδιάκριτη η suck zone. Περίπου την ίδια χρονικη στιγμή λίγο πιο πέρα ένα funnel cloud δημιουργεί αναταραχή στο έδαφος (βλέπε και βελάκια). Πιθανή απόπειρα δημιουργίας σίφωνα.


Στο μεταξύ προς Σαρωνικό...


Εισβολή της χαλαζοκουρτίνας από τα νότια με σαρωτικούς και βίαιους ανέμους. Εδώ έγιναν και οι περισσότερες καταστροφές!


Κατά την ώρα της χαλαζοθύελλας... προσέξτε το μέγεθος. Είναι σαν να χιονίζει...


Κατεστραμμένη η κεραία της πυροσβεστικής στον Λυκαβηττό μετά το πέρασμα. Η κεραία αυτή είναι γερά στερεωμένη με μπετόβεργες. Και όμως λύγισε από τον άνεμο, δειγμα της ισχύος του περάσματος.


Δείγμα του χαλαζιού (max διάμετρος ~3 εκ.)


Όμορφο κλείσιμο με τμήμα ουράνιου τόξου προς τα βόρεια


και ομίχλη στο πάρκο κεραιών του Υμηττού


=============================================

Ακολουθούν εντυπωσιακές φωτογραφίες με το φακό του Δημήτρη Σαγιάκου, από την εντυπωσιακή καταιγίδα σήμερα το μεσημέρι! Απολαύστε τις!


H σημαία αυτή ήταν στην εντέλεια πριν τη καταιγίδα. Δείτε πως έγινε μετά στις άκρες


=============================================

Πεσμένα δέντρα από τους σφοδρούς ανέμους στη Βούλα (Πηγή: http://www.notiareport.gr/eidiseis/epikairotita/topika/kserizothikan-dentra-sth-voula.html)


=============================================

Βίντεο από τη χαλαζόπτωση στην Αθήνα





=============================================

Video-frame από τον υδροσίφωνα στη Γλυφάδα, από το βιντεο της Liza Stefi στο facebook.


=============================================

Και αυτός είναι ο σίφωνας ξηράς που έπληξε τη Ν. Μάκρη στην Α. Αττική και δείγμα των ζημιών που έκανε. Φωτογραφίες: Dimos Gkirgkinoudis (1η & 2η), Leonidas Megagiannis (3η), George Karlos (4η) -- Πηγή: Doukas Nikos μέσω Meteoclub & Severe Weather Greece.


=============================================